Make your own free website on Tripod.com
PhÆt hc Ph° Thông

Hòa ThÜ®ng Thích Thin Hoa

Løc Hòa

A.Mª ñ:

1.Tai håi cûa s¿ bÃt hòa:

Trong s¿ sÓng chung Çøng h¢ng ngày, không có gì tai håi b¢ng s¿ bÃt hòa.S¿ bÃt hòa làm ung Ƕc cu¶c sÓng chung và b¡t bu¶c ngÜ©i ta phäi xa nhau, nu không muÓn ª gÀn nhau Ç làm kh° cho nhau.

Trong gia Çình, anh em không hòa, thì tình cÓt nhøc chia ly.V® chÒng không hòa, thì gia nghip ch£ng thành, con cái phäi bÎ Çau kh°, vì gÀn cha thì phäi xa mË; gÀn mË thì phäi xa cha.Xóm làng không hòa thì hay sinh ra rÀy rà, kin cáo, chém git lÅn nhau.QuÓc gia không hòa thì sanh ra gi¥c-giä loån-låc, dân chúng kh° sª.Nhân-loåi bÃt hoà, thì chin tranh tip diÍn, nhân sinh Çiêu-ÇÙng, suy tàn.

2.S¿ quan trng cûa nhu-hòa:

ñã thÃy s¿ bÃt hòa nguy him nhÜ th nào, tÃt nhiên cÛng phäi thÃy ÇÙc-tánh nhu-hòa là cÀn thit nhÜ th nào cho Ç©i sÓng tÆp-th.

Chúng ta thÜ©ng nghe nói: " Dï hòa vi qu" (lÃy hòa làm qu).BÓn ch» giän-dÎ Ãy có m¶t công døng ích l®i vô cùng.Nh»ng ai Ãy nó làm phÜÖng-châm, thì bÃt luÆn vic l§n vic nhÕ Çu thành-t¿u dÍ-dàng.Trái låi, nh»ng ai khinh thÜ©ng nó, thì công vic chung không bao gi© có kt quä.

Sánh Nho cÛng có nói: "th©i th thuÆn, không b¢ng ÇÎa th l®i; ÇÎa th l®i, không b¢ng nhân tâm hòa" (thiên th©i bÃt nhÜ ÇÎa l®i, ÇÎa l®i bÃt nhÜ nhân hòa).Xem th thì Çû bit: yu-tÓ hòa là quan trng hÖn ht trong mi vic, mi t° chÙc.Gia Çình hòa thì gia-Çình có hånh phúc; nܧc nhà hòa thì nܧc nhà ÇÜ®c thånh trÎ; nhÖn-lai hòa thì th-gi§i an låc.

Hiu bit hÖn ai ht s¿ quan trng cûa ÇÙc tánh nhu hoà trong Ç©i sÓng tÆp th, ÇÙc PhÆt Çã ch ra pháp "Løc-hòa" cho hàng PhÆt-tº.

B.Chánh ñ

I.ñÎnh Nghïa

Løc-hoà là sáu phÜÖng pháp cÜ-xº v§i nhau cho hòa-h®p tØ vÆt-chÃt Çn tinh-thÀn, tØ l©i nói Çn vic làm.Hòa ª Çây là hòa v§i møc-Çích tin t§i s¿ cao ÇËp, Çn con ÇÜ©ng giäi thoát, toàn thin toàn mÏ, chÙ không phäi hòa m¶t cách nhu nhÜ®c, thø Ƕng, ai nói quÃy cÛng Ø, ai nói phäi cÛng gÆt.Hoà ª Çây cÛng không phäi là m¶t phÜÖng tin trong giai Çoån Ç rút lui th¡ng l®i v mình, rÒi låi chin.Hoà ª Çây nh¡m møc-Çích làm l®i cho tÃt cä, gây hånh-phúc cho tÃt cä, trong Ãy không có bóng dáng "t¿ và tha" không có so-Ço "ta và ngÜ©i".

II.Løc hòa là nh»ng gì?

Løc-Hòa gÒm có sáu Çim sau Çây:

1.Thân hòa cùng ª (Thân hòa ÇÒng trú):

Nghïa là cùng nhau ª dܧi m¶t mái nhà, trong m¶t phåm vi, m¶t t° chÙc, hôm s§m có nhau, cùng æn cùng ngû, cùng hc cùng hành.

Khi Çã sÓng chung-Çøng h¢ng ngày nhÜ th, thì phäi hoà thuÆn v§i nhau, không dùng sÙc månh, võ l¿c Ç lÃn hip, Çánh ÇÆp nhau.Nu là anh em, v® chÒng, con cái trong m¶t gia Çình, thì phäi trên thuÆn dܧi hòa, anh ra anh, em ra em, chÒng ra chÒng, v® ra v®, chÙ không ÇÜ®c l¶n-x¶n vô trÆt-t¿, hip Çáp, sát phåt nhau.

Nu là nh»ng PhÆt-tº, cùng ª v§i nhau tu tÆp dܧi m¶t mái chùa, thì tuy là không phäi ru¶t thÎt, nhÜng cÛng là nh»ng ngÜ©i con chung cûa ÇÙc PhÆt, cùng m¶t l-tܪng møc Çích, thì cÛng phäi lÃy cái hòa-khí làm ÇÀu, không ÇÜ®c chia phe phái, månh hip yu, th hip cô, månh ai nÃy ÇÜ®c.

Nu là ÇÒng-bào, cùng chung sÓng trong m¶t quÓc-gia xã h¶i, thì phäi lÃy s¿ Çoàn kt làm ÇÀu, không ÇÜ®c gây cänh nÒi da xáo thÎt, chia næm xÈ bäy, làm thành gi¥c chòm, gi¥c xóm, sát phåt nhau, chém git nhau.NgÜ©i nܧc ta có câu ca-dao rÃt có nghïa:

" BÀu Öi thÜÖng lÃy bí cùng,

Tuy r¢ng khác giÓng, nhÜng chung m¶t giàn"

Khác giÓng, mà sÓng chung trên m¶t giàn, còn phäi hòa thuÆn thÜÖng yêu nhau; huÓng chi là cùng m¶t dân t¶c, giÓng-nòi!

CÛng th, Çã là nhân-loåi, cùng chung sÓng trên quä ÇÎa cÀu này, thì dù là da tr¡ng, da Çen, da vàng hay da ÇÕ cÛng là "tÙ häi giai huynh Ç" cä.ñã là giÓng ngÜ©i nhÜ nhau mà låi Çem nhau ra chin tru©ng b¡n git nhau, làm mÒi cho súng Çån vô tri, thì thÆt là vô cùng phi-l.

Tóm låi, Çã cùng chung sÓng v§i nhau trong m¶t ÇÎa-vÎ, m¶t gi§i-hån, m¶t hoàn-cänh, thì bao gi© cÛng phäi hòa häo v§i nhau.

2.L©i nói hòa hip, không tranh cãi nhau: (KhÄu hoà vô tranh)

MuÓn thân không Çánh ÇÆp nhau, không ÇÓi chi nhau, khi ª bên cånh nhau, thì l©i nói phäi gi» gìn cho ÇÜ®c ôn-hòa nhã -nh¥n; trong mi trÜ©ng h®p, nhÃt thit không ÇÜ®c rÀy rà, cãi c nhau.

Có ngÜ©i thân hòa mà khÄu không hòa, æn thua nhau tØng câu nói, tìm cách mÌa mai, châm thc nhau, håch hÕi nhau tØng ming m¶t, cuÓi cùng sanh ra Ãu Çä nhau.Trong m¶t gia Çình, cÛng vì m¶t l©i nói không hòa, mà nhiu khi anh em xa lìa nhau, v® chÒng ly tán nhau, cha con không thÃy m¥t nhau, trª thành nh»ng kÈ xa-lå, thù h¢n nhau.

Trong xã-h¶i, cÛng vì m¶t l©i nói không hòa, mà nhiu khi quÓc gia phäi lâm nån chin tranh, nhân loåi phäi bÎ ÇÄy vào lò sát sanh thäm khÓc.

Bªi th, nên thân th hòa chÜa phäi là Çû, mà PhÆt dåy phäi hòa cä ming n»a.Nghïa là ngÜ©i PhÆt-tº phäi nói l©i dÎu dàng, hòa nhã v§i nhau, nhÃt thit không ÇÜ®c cãi lÅy, gây g° nhau.Nu có gì th¡c m¡c, cÀn phäi bàn cãi cho ra lë, thìtuyt ÇÓi phäi dùng l©i ôn-tÒn, hòa-nhã mà bàn luÆn.

3.Ý hòa cùng vui (Ý hòa ÇÒng duyt):

Duy thÙc hc có nói:Ý là h trng hÖn ht, nó là Ƕng cÖ thúc ÇÄy ming và thân:K công thì nó ÇÙng ÇÀu, mà kt t¶i, nó cÛng ÇÙng trܧc (công vi thû, t¶i vi khôi).Bªi th cho nên, trong m¶t gia Çình, m¶t Çoàn th, mi ngÜ©i cÀn phäi gi» gìn tÙ, tâm ÇÎa cûa mình.Nu tܪng hin hòa, vui vÈ thì thân và l©i nói dÍ gi» ÇÜ®c hòa-khí.Trái låi, nu tÙ bÃt hòa, thÜ©ng trái ngÜ®c nhau, ganh ghét nhau, thì thân và khÄu khó mà gi» cho ÇÜ®c hòa häo.Dù có cÓ g¡ng bao nhiêu, Ç thân và khÄu ÇÜ®c hòa khí, hay vì s® m¶t uy quyn gì ª trên, mà phäi æn ª hòa thuÆn v§i nhau, thì s¿ hòa thuÆn này cÛng ch£ng khác gì m¶t l§p sÖn ÇËp Çë, tô lên m¶t tÃm g Çã møc.M¶t khi s¿ xung Ƕt bên trong Çã Çn m¶t mÙc Ƕ không th chÙa Ç¿ng ÇÜ®c n»a, tÃt nó së n° tung ra trong l©i nói hay trong cái ÇÃm Çá; cÛng nhÜ tÃm g khi Çã møc quá rÒi thì th nào l§p sÖn bên ngoài cÛng rån nÙc, Ç° b.

ñÙc PhÆt Çã thÃu rõ nhÜ th, nên Ngài dåy phäi có tâm vui vÈ, hòa hip trong khi chung sÓng v§i nhau.

MuÓn ÇÜ®c tâm hòa hip, phäi tu hånh h-xä.H-xä nghïa là bÕ ra ngoài nh»ng s¿ buÒn phin, h©n giÆn, không chÃp ch¥t trong lòng nh»ng li lÀm cûa kÈ khác.Có nhÜ th, tâm hÒn m§i thÜ thái, vui vÈ ÇÜ®c, và nghï m§i trong sáng, thanh-tÎnhÇÜ®c.VÆy PhÆt-tº chúng ta hãy cÓ g¡ng tu hånh h-xä m§i ÇÜ®c.

4.Gi§i hòa cùng tu (Gi§i hòa ÇÒng tu):

Trong m¶t t° chÙc, m¶t Çoàn th nào có trÆt t¿, tÃt Çu có gi§i luÆt qui cÛ h£n hoi.

Trong Çåo PhÆt, mi PhÆt-tº, tùy theo ÇÎa vÎ cÃp b¿c tu hành cûa mình, mà th lãnh ít hay nhiu gi§i luÆt.NgÜ©i tåi-gia thì th ngÛ gi§i; ngÜ©i xuÃt gia thì th 10 gi§i nu là Sa-di, th 250 gi§i nu là Tÿ-kheo, th 348 gi§i nu là Tÿ-kheo Ni,v.v...

Khi PhÆt-tº h¶i hp låi, hay khi cùng chung sÓng Ç tu hc, mi ngÜ©i tùy theo cÃp b¿c v§i nhau, thì tÃt phäi th gi§i và gi» gi§i nhÜ nhau, chÙ không ÇÜ®c l¶n x¶n, gi» gi§i này, bÕ gi§i kia, gi» gi§i kia bÕ gi§i n, mi ngÜ©i mi thÙ.Nu có s¿ vô k luÆt này thì lë tÃt-nhiên t° chÙc Ãy së tan rã.Vì th, ÇÙc PhÆt dåy: khi PhÆt tº Çã chung sÓng v§i nhau, thì trit Ç phäi cùng nhau tu nh»ng gi§i luÆt nhÜ nhau, gi» Çúng nh»ng gi§i luÆt cûa cÃp b¿c mình.

Nói r¶ng ra, trong m¶t trÜ©ng hc, m¶t gia Çình PhÆt-tº, m¶t h¶i ch£ng hån, bao gi© cÛng lÃy k luÆt làm ÇÀu. Trong trÜ©ng, nu hc sinh không gi» k-luÆt trong trÜ©ng, ai muÓn ra cÙ ra, ai muÓn vào cÙ vào, ai muÓn hc cÙ hc, ai muÓn chÖi cÙ chÖi, thì trÜ©ng Ãy phäi sÆp.Trong gia Çình PhÆt-tº, Çoàn sinh mi ngÜ©i mi làm theo mi riêng mình, không tuân næm Çiu luÆt cûa Gia-Çình, không làm theo huÃn lnh cûa Huynh-trܪng, thì gia-Çình PhÆt-tº Ãy së tan-rã. Trong m¶t h¶i, h¶i viên không tôn trng Çiu l cûa h¶i, phân chia giai-cÃp, t¿ cho mình sang không cÀn gi» gi§i nhÜ ngÜ©i hèn, t¿ cho mình giàu, không gi» gi§i nhÜ ngÜ©i nghèo, t¿ cho mình có hc thÙc không gi» gi§i nhÜ ngÜ©i vô hc; nu có tình trång nhÜ th, tÃt h¶i Ãy së tan rã.

Nói tóm låi, trong mi Çoàn th, Çåo hay Ç©i, nu không cùng nhau gìn gi» Çiu, k luÆt, quy-t¡c, thì chúng ta không bao gi© sÓng chung v§i nhau ÇÜ®c. VÆy PhÆt-tº, muÓn hòa h®p cùng nhau d tu tÆp, thì mi ngÜ©i cÀn phäi gìn gi» gi§i luÆt nhÜ nhau.

5.ThÃy bit giäi bày cho nhau hiu (Kin hòa ÇÒng giäi):

Trong s¿ sÓng chung, mi ngÜ©i hiu bit ÇÜ®c Çiu gì, khám phá ÇÜ®c Çim gì, phäi giäi bày, chÌ bäo cho ngÜ©i khác hiu. NhÜ th trình Ƕ hiu bit m§i không chênh-lch, s¿ tu hc m§i tin Çu và tinh thÀn binh-Ç£ng, m§i dÍ gi» v»ng gi»a nh»ng ngÜ©i cùng ª m¶t Çoàn-th.

Khi ta khám phá ra ÇÜ®c m¶t Çiu gì m§i lå, hay có m¶t kin gì hay ho, nu ta không giäi bày cho ngÜ©i chung quanh, thì không nh»ng ta là m¶t kÈ ích k, mà còn tåo ra m¶t s¿ t¡c-nghËn gi»a s¿ thông cäm v§i nh»ng ngÜ©i khác.Lòng ích k và s¿ t¡c-nghËn Ãy là mÓi dây cûa s¿ chia rë, bÃt hòa, xung Ƕt. Trܧc m¶t vÃn Ç, mi ngÜ©i së nghï, së thÃy mi cách, và do Çó, së gây nghi ng©, hoang mang trong Çoàn th, vì phÀn Çông không bit tin vào ai.

NhÃt là trong kinh sách PhÆt, vØa nhiu, vØa cao siêu, vØa Çû loåi, mi PhÆt-tº có th khám phá ra m¶t khía cånh khác nhau, tìm ra m¶t nghïa có th Çúng, mà cÛng có th sai. Trong nh»ng trÜ©ng h®p Ãy, mà không gÃp rút giäi bày quan Çim, kin cûa mình cho mi ngÜ©i trong Çoàn th hiu bit, thì khó mà có th sÓng hoà hip v§i nhau.

6.L®i hòa cùng chia cân nhau (L®i hòa ÇÒng quân):

V tài l®i, vÆt th¿c, ÇÒ dùng phäi phân chia cho cân nhau hay cùng nhau th-døng, không ÇÜ®c chim làm cûa riêng, hay giành phÀn nhiu v mình.

Trong khi sÓng chung, nu có ngÜ©i Çem cho vÆt th¿c, y phøc, mn chiu thuÓc thang v.v... thì phäi Çem quân phân tÃt cä, nghïa là chia cho Çu nhau, không vì tình riêng, kÈ ít ngÜ©i nhiu, kÈ tÓt ngÜ©i xÃu, nhÜng phäi lÃy công b¢ng làm trng.Gi» ÇÜ®c nhÜ th, thì dù ª chung nghìn ngÜ©i cÛng vÅn hòa vui.Trái låi, nu vì tình tÜ, riêng tham tài ham h®i thì dù chÌ có vài ba ngÜ©i chung sÓng v§i nhau, cÛng không th hòa ÇÜ®c.

Trong xã-h¶i sª dï có s¿ xung Ƕt d»-d¶i, phân chia giai cÃp, cÛng do vì thiu s¿ "l®i hoà ÇÒng quân" cä. NgÜ©i giàu thì giàu quá, kÈ nghèo thì nghèo xÖ, kÈ dinh th¿ nguy-nga, ru¶ng cò bay th£ng cánh, có kÈ không có m¶t chòi tranh vách ÇÃt. Do Çó, không th có hoà bình ÇÜ®c: ngÜ©i vô sän xung Ƕt v§i kÈ h»u sän, nܧc nghèo Çói sanh s¿ v§i nܧc phú cÜ©ng.

Nu nhân loåi thâm hiu r¢ng: cu¶c giàu sang phú qu trong nhân gian nhÜ håt sÜÖng Çng trên cành hoa, công danh vinh hin trên Ç©i nhÜ bt nܧc ni trên m¥t bin, thì ch¡c s¿ chênh-lch gi»a giàu và nghèo së b§t Çi nhiu l¡m, và nhân loåi së b§t xung Ƕt nhau hÖn.

V§i m¶t tinh-thÀn bình-Ç£ng l®i tha, tØ bi cÙu kh°, v§i m¶t trí hu soi thÃu rõ s¿ vô-thÜ©ng, giä tåm cûa cu¶c Ç©i, ñÙc PhÆt Çã dåy: "Có tài l®i, nên tuÿ phÆn chia s§t cho nhau", hay trit Ç hÖn n»a: "L®i hoà ÇÒng quân".

VÆy chúng ta Çã là PhÆt tº, phäi nên cÓ g¡ng th¿c hành cho ÇÜ®c l©i dåy Ãy.

C. Kt LuÆn:

ñ có m¶t nim t°ng quát v løc hoà, chúng ta hãy ôn låi m¶t lÀn n»a, nh»ng chính trong 6 Çiu chÌ bäo cûa ÇÙc PhÆt:

1.Hãy chung sÓng v§i nhau m¶t cách hoà h®p, hãy chung lÜng Çâu cÆt Çùm bc nhau, chÙ không nên dùng võ l¿c Ç Çàn áp nhau.

2.Hãy nói næng v§i nhau m¶t cách dÎu-dàng, hoà nhã; nu có Çiu gì th¡c m¡c cÀn bàn cãi, thì cÛng phäi bàn cãi trong ôn-hoà, lÍ-Ƕ.

3.Hãy nuôi dÜ«ng tÓt ÇËp ÇÓi v§i nhau, hãy trau dÒi ÇÙc h-xä, ÇØng bao gi© thù him ganh-tÎ nhau.

4.Hãy gi» Çúng gi§i luÆt nhÜ nhau, hãy lÃy k luÆt làm ÇÀu. Vô k luÆt thì không m¶t Çoàn th nào có th tÒn tåi ÇÜ®c.

5.Hãy giäi bày nh»ng s¿ hiu bit nh»ng kin cûa mình cho ngÜ©i chung quanh. NgÜ©i thông hiu nhiu, phäi có b°n phÆn chÌ bày cho ngÜ©i hÆu tin và dÅn-d¡t h Çi kÎp mình.

6.Hãy chia ÇÒng Çu tài l®i thu-thÆp ÇÜ®c cho nh»ng ngÜ©i cùng sÓng chung v§i mình, Ç mi ngÜ©i Çu ÇÜ®c thoä mãn, vui vÀy.

Sáu Çiu dåy trên Çây, nu chúng ta th¿c hin m¶t cách trit Ç thì trong gia Çình, cha mË, v® chÒng, anh em Çu ÇÜ®c hoà thuÆn yên vui, gia nghip mi ngày mi thÎnh Çåt; quÓc-gia ÇÜ®c hùng-cÜ©ng thÎnh-trÎ, th gi§i ÇÜ®c hoà-bình an-låc.

Riêng v trong gi§i PhÆt tº chúng ta, nu áp døng Çúng-Ç¡n pháp "Løc hoà", thì s¿ tu hc cûa chúng ta mau ÇÜ®c tin-b¶, con ÇÜ©ng giäi-thoát ÇÜ®c gÀn hÖn và cänh gi§i c¿c låc không phäi chÌ là m¶t ܧc vng.

VÆy xin khuyên các PhÆt-tº mi ngÜ©i sau khi hc hiu Løc hoà, phäi th¿c hành cho ÇÜ®c và khuyên mi ngÜ©i th¿c hành theo, Ç cùng hܪng hånh-phúc chung.

Ho¢ng Pháp