Make your own free website on Tripod.com
PhÆt Hc Ph° Thông

Hòa ThÜ®ng Thích Thin Hoa

luân-hÒi

Dàn Bài

A.Mª ñ: Có ngÜ©i tin cht rÒi mÃt h£n; có ngÜ©i tin cht rÒi, linh-hÒn vÅn tÒn-tåi mãi mãi. Theo Çåo PhÆt, thì không mÃt h£n, cÛng không còn mãi mà là Luân HÒi. 

B.Chánh ñ:

I. ñÎnh Nghïa: Luân-HÒi

II. S¿ Luân HÒi trong mi s¿ vÆt và ngÜ©i:

1) ñÃt Luân-hÒi

2) Nܧc Luân-hÒi

3) Gió Luân-hÒi

4) Lºa Luân-hÒi

5) Cänh-gi§i Luân-hÒi

6) Thân-ngÜ©i Luân-hÒi

7) Tinh-thÀn Luân-hÒi

III. Luân-hÒi theo luÆt nhân-quä, qua sáu cõi:

1) ñÎa-ngøc

2) Ngå-qu

3) Súc-sinh

4) A-Tu-La

5) Loài ngÜ©i

6) Cõi Tr©i

IV. Vài b¢ng chÙng v Luân-hÒi

V. Quyt-nghi:

1)Tåi sao trên th gi§i này, khi m§i khai thiên lÆp ÇÎa chÜa có ngÜ©i, mà cÙ mi ngày loài ngÜ©i mi thêm Çông? Do Çâu mà có nhiu ngÜ©i th?

2)NgÜ©i và vÆt hoàn toàn khác nhau, làm sao ngÜ©i có th tái sanh thành thú vÆt, và thú vÆt thành ngÜ©i ÇÜ®c?

C.Kt LuÆn: Nên cÓ g¡ng tu-hành Ç chÃm dÙt s¿ Luân-hÒi, khÕi trôi l¥n trong sáu cõi và Çåt Çn quä vÎ Thánh, bÃt sanh bÃt dit.

Luân-hÒi

A. Mª ñ:

VÃn-Ç mÃt còn, sÓng cht là m¶t vÃn-Ç vô cùng quan-trng, tØ xÜa Çn nay Çã làm bæn-khoæn, th¡c-m¡c không bit bao nhiêu l§p ngÜ©i, Çã làm hao-t°n không bit bao nhiêu giÃy m¿c. T¿u trung, có hai thuyt làm cho ngÜ©i ta chú Çn nhiu nhÃt:

§M¶t thuyt cho r¢ng, loài ngÜ©i cÛng nhÜ loài vÆt, m¶t lÀn cht là mÃt h£n, không còn gì tÒn tåi sau Çó n»a: "Cát bøi, con ngÜ©i trª v v§i cát bøi".

§M¶t thuyt chû-trÜÖng trái låi: loài ngÜ©i cht Çi, nhÜng linh hÒn vÅn vïnh-viÍn còn låi, Ç lên thiên Çàng, th hܪng mãi mãi nh»ng s¿ khoác-låc, an vui, hay xuÓng ÇÎa-ngøc chÎu c¿c hình mãi mãi.

Hai thuyt này Çu không Çúng v§i s¿ thÆt:

- Cht rÒi, không th là hoàn-toàn mÃt hÄn ÇÜ®c, vì nhÜ chúng ta ª Ç©i này, không có vÆt gì là mÃt h£n. Cho Çn m¶t håt cát, m¶t mäy lông cÛng không th mÃt h£n, huÓng là cái thân hay bit nÖi con ngÜ©i.

- NhÜng bäo r¢ng linh-hÒn thÜ©ng còn, ª mãi trên thiên-Çàng hay dܧi ÇÎa-ngøc cÛng không Çúng. S¿ nhÆn xét thông thÜ©ng Çû cho ngÜ©i ta nhÆn thÃy r¢ng: trong vÛ-trø không có m¶t cái gì có th vïnh-viÍn ª yên m¶t ch°, mà trái låi, luôn luôn bin Ç°i và xê dÎch. Vä låi, có gì bÃt công hÖn là chÌ vì nh»ng cái nhân Çã gieo trong m¶t Ç©i hin tåi ng¡n-ngûi, mà phäi chÎu cái quä vïnh-viÍn tÓt hay xÃu trong tÜÖng lai?

Hai thuyt "chÃp Çoån" và "chÃp thÜ©ng" trên này Çu bÎ Çåo PhÆt bác bÕ. Theo giáo l Çåo PhÆt thì chúng sanh không phäi Çoån dit, cÛng không phäi thÜ©ng còn, mà låi quay l¶n trong cänh sanh-tº luân-hÒi.

B. Chánh-ñ:

I.ñÎnh Nghïa:

Luân-hÒi dÎch ª ch» Samsera trong ting Phån. Theo ch» Hán thì Luân là bánh xe; HÒi là xoay tròn. Hình änh bánh xe quay tròn là m¶t hình änh rÃt rõ-ràng mà PhÆt Çã dùng Ç hình-dung s¿ xoay chuyn, lên xuÓng, xuÃt-hin cûa mi chúng-sinh trong sáu cõi (løc Çåo) khi ÇÀu thai ª cõi này, khi ª cõi khác, luôn luôn tip nÓi tº-sanh, sanh tº không ngØng, nhÜ bánh xe læn, chÙ không phäi hoang-ÇÜ©ng.

Khi chúng ta Çã công-nhÆn luÆt nhân-quä, thì chúng ta cÛng không th tØ chÓi, không công nhÆn s¿ luân-hÒi, vì luân-hÒi ch£ng qua là nhân-quä liên-tøc, nhÜng vì khi nó bin, khi hin, khi lên, khi xuÓng, khi mÃt, khi còn, khi thay hình Ç°i dång, nên chúng ta tܪng nhÜ gián-Çoån và không änh-hܪng, chi-phÓi lÅn nhau Çó thôi.

II.S¿ luân hÒi trong mi s¿ vÆt và ngÜ©i:

Trong vÛ-trø tÃt cä s¿ vÆt, tØ vÆt nhÕ nhÜ håt bøi, Çn l§n nhÜ quä ÇÎa-cÀu, không vÆt nào ch£ng luân-hÒi.

1. ñÃt luân-hÒi:

NhÜ cái bình bông Çang ª trܧc m¥t chúng ta Çây, trܧc kia nó là ÇÃt, ngÜ©i th® gÓm Çem nó nhÒi n¡n làm thành cái bình, träi qua m¶t th©i gian, cái bình së b nát, tan thành cát bøi và trª v låi trång-thái ÇÃt cát. ñÃt cát này låi làm thÙc æn cho cây cÕ; cây cÕ ho¥c tàn røi, sau m¶t th©i-gian, Ç trª thành phân bón cho cây khác, ho¥c làm th¿c phÄm cho Ƕng vÆt. ñ¶ng vÆt æn cây cÕ này vào, ho¥c bài tit ngay ra ngoài Ç thành phân, thành ÇÃt, ho¥c bin thành máu huyt, da thÎt Ç m¶t ngày kia thân thÍ Ç¶ng-vÆt già yu, së tan-rã thành ÇÃt cát låi. Bao nhiêu lÀn thay hình Ç°i dång, vì nhân-duyên này ho¥c nhân duyên khác, nhÜng ÇÃt cát, nó cÛng låi trª thành ÇÃt cát sau m¶t th©i gian, m¶t vòng luân chuyn dài hay ng¡n.

2. Nܧc luân-hÒi:

Nu§c ª bin, bÎ sÙc nóng m¥t tr©i bÓc thành hÖi; hÖi bay lên không, g¥p hÖi lånh låi bin thành mây; mây nhiu tø låi rÖi xuÓng thành mÜa; mÜa chäy xuÓng ao hÒ, ho¥c g¥p hÖi lånh quá, Ƕng låi thành bæng thành giá. Bæng giá g¥p hÖi nóng m¥t tr©i tan ra nܧc låi TØ vô-thÌ Çn nay, nܧc thay Ç°i trång-thái bit bao nhiêu lÀn, xoay vÀn mãi mãi nhÜ vÆy, nhÜng nܧc vÅn là nܧc. Hin tÜ®ng cûa nܧc thì bin Ç°i vô cùng, nhÜng bän th cûa nܧc thì không bao gi© mÃt. Nó chÌ luân-hÒi mà thôi.

3. Gió luân-hÒi:

Gió là s¿ luân chuyn cûa không khí. Không khí bÎ sÙc nóng m¥t tr©i bÓc cháy, giãn ra, bÓc lên cao làm thành nh»ng khoäng trÓng Ãy, không khí ª các nÖi khác chåy t§i Çin vào, gây thành luÒng gió. Không-khí xê dÎch chÆm thì gió nhÕ, không khí xê dÎch nhanh thì gió l§n. Xê dÎch nhanh n»a thì thành bão. Gió có khi hiu-hiu, khi thoang-thoäng, khi hây-hÄy, khi ào-ào, khi cuÒng-båo, nhÜng bän-chÃt cûa nó bao gi© cÛng là không khí.

4. Lºa luân-hÒi:

Lºa là m¶t sÙc nóng làm cháy ÇÜ®c vÆt. Khi Çû nhân duyên thì sÙc nóng phát ra lºa. Ch£ng hån hai thanh cûi trong trång-thái bình thÜ©ng thì chúng ta ch£ng thÃy sÙc nóng ª Çâu cä, nhÜng khi chà xát vào nhau m¶t hÒi, thì lºa lin bÆt lên. Ngn lºa này có th ÇÓt hai thanh cûi kia, và hai thanh cûi này m¶t phÀn hóa thành tro than, m¶t phÀn bin thành thán khí. Nh»ng cây khác dùng rÍ mình Ç thu hút tro than, và dùng lá mình Ç thu hút thán khí, chÃt chÙa låi sÙc nóng Ç m¶t mai kia, g¥p Çû nhân duyên låi bØng cháy lên. NhÜ th, sÙc nóng bao gi© cÛng có s¤n, nhÜng khi nó ª trång-thái tim-phøc, khi thì ª trång-thái phát hin. M¡t chúng ta chÌ thÃy khi nó phát hin, và chÌ khi Ãy m§i cho là nó có, còn khi nó ª trång-thái tim-phøc thì ta bäo là nó không có. ThÆt ra thì nó chÌ luân-hÒi qua nh»ng trång-thái khác nhau, chÙ không phäi dÙt Çoån hay mÃt h¤n.

5. Cänh-gi§i luân-hÒi:

Trong kinh PhÆt thÜ©ng nói: "Th-gi§i nhiu nhÜ cát sông H¢ng". ThÆt th, ban Çêm chúng ta nhìn lên tr©i, thÃy h¢ng-hà sa-sÓ tinh-tú. Mi tinh-tú là m¶t th-gi§i. Và mi th-gi§i ¡y Çu không thoát ra ngoài ÇÎnh-luÆt chung là Thành, Trø, Hoåi, Không. Mi phút giây nào cÛng có nh»ng s¿ sanh dit cûa th-gi§i. Th gi§i này tan Çi, thì th gi§i khác nhóm lên, nhÜ là m¶t làn sóng này mÃt Çi thì m¶t làn sóng khác n°i lên, làm nhân làm quä, tip nÓi cho nhau, luân-hÒi không bao gi© dÙt.

6. Thân-ngÜ©i luân-hÒi:

Thân ngÜ©i, hay thân thú vÆt cÛng th, xét cho cùng thì cÛng do tÙ Çåi mà có là ÇÃt, nܧc, gió, lºa. Nh»ng chÃt cÙng dëo nhÜ da thÎt gân xÜÖng là thu¶c v ñÃt; nh»ng chÃt ÇÜ®m ܧt nhÜ máu, m«, mÒ hôi, nܧc m¡t, là thu¶c v Nܧc; hÖi thª ra vào, trái tim nhäy, ph°i hô hÃp, tay chân cº-Ƕng là thu¶c v Gió; hÖi nóng trong ngÜ©i là thu¶c v Lºa. NhÜ trên chúng ta Çã thÃy, tÙ Çåi Çu luân-hÒi, thì thân ngÜ©i, do tÙ-Çåi mà có, cÛng phäi luân-hÒi theo. Khi thân này cht và Çn lúc tan rã, thì chÃt cÙng dëo trä v cho ñÃt; chÃt ÇÜ®m ܧt trä v cho Nܧc; hÖi nóng trä v cho Lºa; hÖi thª và s¿ cº-Ƕng trä v cho Gió. RÒi bÓn chÃt này tùy theo duyên chung h®p låi, làm thành cây cÕ hay thân ngÜ©i khác. NgÜ©i khác Çn khi cht rÒi, bÓn chÃt Çó trª v bän-th cÛ cûa chúng. Khi thành thân ngÜ©i, lúc làm thân súc, næm nay tø h®p ª Çây, sang næm Çã d©i nÖi khác, không phäi thÜ©ng còn, cÛng không phäi mÃt h£n, mà là luân-hÒi.

Nhà Hc-giä ting tæm cûa Trung-Hoa là ông LÜÖng-Khäi-Siêu có nói, trong khi nghiên-cÙu v PhÆt-giáo n-ñ¶: "... Con ngÜ©i luôn luôn, trong tØ phút giây Çu ª trong luân-hÒi, bÃt quá ho¥c mau ho¥c chÆm. ChÆm thì gi là sanh-dit ho¥c bin-dÎ, còn mau thì gi là luân-hÒi" (luân-hÒi ch£ng qua cÛng là m¶t hình thÙc trong các loåi bin-dÎ). Xem nhÜ xác thân chúng ta, bin-hóa không ngØng, xÜÖng thÎt máu huyt chúng ta, ch¤ng qua không ÇÀy m¶t tuÀn, cÛng rÃt có th hoá ra ÇÃt bøi bên ÇÜ©ng.

7. Tinh-thÀn luân-hÒi:

Con ngÜ©i không phäi chÌ gÒm có tÙ-Çåi. Ngoài tÙ-Çåi, còn có phÀn tâm-l n»a, hay nói m¶t cách t°ng-quát hÖn, còn có tinh-thÀn. ñó là gÒm tÃt cä mà nh»ng thÙ mà Çåo PhÆt gi là: Th, Tܪng ,Hành, ThÙc. PhÀn th-xác gÒm tÙ-Çåi chÌ là phÀn mà Çåo PhÆt gi là S¡c. SÃc Çã không tiêu-dit mà chÌ bin-hóa luân-hÒi, thì Tâm hay Tinh-thÀn, cÛng không tiêu-dit mà chÌ bin-chuyn xoay vÀn mà thôi.

NhÜ trong chÜÖng II Çã nói, tÃt cä nh»ng hành-Ƕng cûa thân-tâm tåo thành cho mi chúng ta m¶t cái nghip. Cái nghip Ãy bin dÎch, xoay vÀn mãi, khi Ƕi l§p này khi mang hình dáng khác, khi r©i cänh-gi§i này, khi vào cänh-gi§i khác, quanh l¶n trôi-læn trong løc Çåo (sáu ÇÜ©ng) mãi mãi cho Çn ngày nào ÇÜ®c giác-ng¶ m§i thôi.

NhÜng s¿ lên xuÓng, trôi læn, xoay vÀn cûa nghip trong ba cõi sáu ÇÜ©ng Ãy, không phäi tình-c©, ngÅu-nhiên, may rûi, vô l, mà trái låi, nó theo m¶t cái ÇÎnh luÆt chung, Çó là luÆt NhÖn-quä. ñn Çây, chúng ta thÃy ÇÜ®c s¿ tÜÖng quan mÆt-thit gi»a nhÖn-quä và luân-hÒi. ñã có nhÖn-quä, tÙc phäi có luân-hÒi (trØ trÜ©ng-h®p tu nhÖn giäi-thoát) ; Çã có luân-hÒi phäi tuân theo luÆt NhÖn-quä.

III.Luân HÒi theo luÆt Nhân quä qua sáu cõi:

Có th, nói m¶t cách ch¡c-ch¡n r¢ng, chúng ta lúc sanh tin tåo nhân gì, thì khi cht rÒi, nghip-l¿c d¡t-dÅn tinh-thÀn Çn ch nó th quä-báo không sai. Nu tåo nhân tÓt, thì luân-hÒi Çn cänh-gi§i giàu sang, thân ngÜ©i tÓt ÇËp. Còn tåo nhân t¶i ác, thì luân-hÒi Çn cänh-gi§i nghèo-hèn, thân hình xÃu-xa, tàn tÆt, s¿ nghip khi thæng khi giáng, lúc thånh lúc suy. 

Sau Çây là nh»ng cänh-gi§i mà m¶t chúng-sinh có th bÎ hay ÇÜ®c nhÆp vào, tùy theo nghip-nhân mà mình Çã tåo:

1.ñÎa-ngøc: Tåo thân sân-hÆn, Ƕc ác làm nhiu Çiu t¶i-li vØa håi mình vØa håi ngÜ©i, phäi luân-hÒi vào ÇÎa ngøc, chÎu Çû Çiu kh°-sª.

2.Ngå-qu: Nhân tåo tham-lam, bÕn sÈn, không bit bÓ-thí, giúp-Ç« ngÜ©i, tØ tin cûa Çn giáo-pháp. Trái låi, còn mÜu sâu, k Ƕc, Ç cܧp Çoåt cûa ngÜ©i, sau khi cht, luân-hÒi làm ngå-qu.

3.Súc-sanh: Tåo nhân si mê, sa-Ça theo thÃt-tình, løc-døc, tºu s¡c, tài khí, không xét hay d«, tÓt xÃu, cht rÒi, luân-hÒi làm súc-sinh.

4.A-tu-la: G¥p vic nhân nghïa thì làm, g¥p vic sái quÃy cÛng không tránh, vØa cang tr¿c, mà cÛng vØa Ƕc-ác. M¥c dù có làm nhÜ»ng Çiu phܧc-thin, nhÜng tánh-tình hung-hæng, nóng nãy vÅn còn, låi thêm tà-kin, si-mê, tin theo tà-giáo. Tåo nhân nhÜ vÆy, kt quä së luân-hÒi làm A-tu-la, g¥p vui sܧng cÛng có, mà buÒn kh° cÛng nhiu.

5.Loài ngÜ©i: Tu nhân ngÛ-gi§i: Không sát håi, không tr¶m cܧp, không tà-dâm, không dÓi trá, không rÜ®u trà say-sÜa, thì Ç©i sau trª låi làm ngÜ©i, cao qu hÖn muôn vÆt.

6.Cõi tr©i: BÕ mÜ©i Çiu ác tu chÖn thÆp-thin thì sau khi cht, ÇÜ®c sanh lên cõi tr©i. NhÜng nên nh§ cõi tr©i này cÛng còn ª trong vòng phàm-tøc, chÎu cänh sanh-tº, luân-hÒi.

MuÓn thoát ra ngoài cänh-gi§i sanh-tº luân-hÒi, và Çn bÓn cõi Thánh là Thanh-Væn, Duyên-Giác, BÒ-Tát và PhÆt, thì phäi tu-nhân giäi-thoát.

IV.Vài b¢ng chÙng v Luân HÒi:

M¶t chuyn Luân HÒi ª n ñ¶:

Cách Çây vài chøc næm, t© báo Mai có chøp hình và Çæng m¶t câu chuyn nhÜ sau:

Tåi n-ñ¶, ª thành Delhi (Çen-ly) có m¶t cô gái 8 tu°i tên Phatidevin (pha-ti-ÇÖ-vanh). Cô gái Çã nhiu lÀn khóc lóc v§i cha mË Çòi v Mita thæm chÒng là m¶t giáo viên. Thành Delhi cách thành Mita trên 200 cây sÓ. Cha mË cô gái lÃy làm lå, m©i m¶t phóng-viên nhà báo Çn, Ç nh© anh Çiu tra giùm.

Phóng-viên nhà báo Çn hÕi, thì ÇÜ®c cô cho hay r¢ng: "Cô là v® cûa m¶t gíao- viên, æn ª v§i nhau sanh ÇÜ®c m¶t ÇÙa con. Khi ÇÙa con lên 11 tu°i, thì cô lâm bÎnh và tØ-trÀn. NgÜ©i phóng-viên hÕi xem cô ta, có cái gì làm b¢ng chÙng không. Cô trä l©i là cô có Ç låi vàng båc và ÇÒ-Çåc chôn ª ch n ch kia... Và cô còn nh§ rõ có m¶t cái quåt, do ngÜ©i chÎ em bån t¥ng, trên quåt có ghi låi mÃy dòng ch», rÒi cô Çc mÃy dòng ch» Ãy cho phóng viên chép vào s° tay.

Phóng-viên lin Çn thành Mita, tìm hÕi tên h ông giáo viên, thì thÆt quä không sai. Phóng viên hÕi ông giáo:

-- Ông có ngÜ©i v® cht Ƕ 8, 9 næm nay phäi không?

Ông giáo trä l©i:

-- Vâng, có! V® tôi cht nay Çã chín næm. Ch£ng bit ông hÕi có vic chi?

Phóng-viên trình bày nh»ng l©i cô bé Çã nói. Ông giáo nghe Çu cho là Çúng cä.

Phóng-viên låi lÃy quyn s° tay ÇÜa mÃy dòng ch» cho ông giáo, Çc và hÕi:

-- Khi v® ông mÃt, có Ç låi m¶t cây quåt, trên Ãy có ghi mÃy dòng ch» nhÜ th này có phäi không?

Ông giáo trä l©i:

-- Trúng y nhÜ vÆy cä!

Qua ngày sau, phóng-viên låi m©i cha mË và cô Phatidevin cùng Çi xe t§i thành Mita. TØ khi sanh ra Çn tám tu°i, cô chÜa tØng Çi xa, th mà ÇÜ©ng Çi Çn thành Mita, cô Çu thu¶c cä, cô chÌ ÇÜ©ng này là ÇÜ©ng gì, Çi v Çâu, ÇÜ©ng kia tên gì, Çi v Çâu, và còn nói trúng cä tên nh»ng nhà quenª hai bên ÇÜ©ng n»a. GÀn Çn nhà ông giáo, cô bäo xe Çi chÆm låi và dØng ngay trܧc nhà ông Giáo.

Vào Çn nhà, g¥p ông già Ƕ 80 tu°i, ÇÀu tóc båc phÖ, cô vØa mØng vØa khóc mà nói r¢ng:

-- ñây là cha chÒng tôi.

Cô chÌ ông Giáo mà nói:

-- Kià là chÒng tôi.

RÒi cô chåy låi ôm ÇÙc con mà khóc và nói:

-- ñây là con tôi.

Mi ngÜ©i trông thÃy ai cÛng Çu lÃy làm ngåc-nhiên và cäm-Ƕng!

Vic này làm sôi n°i dÜ-luÆn n-ñ¶ và các báo trên th-gi§i bàn-tán xôn-xao. Các nhà Bác-hc ra sÙc tìm tòi, nghiên-cÙu, nhÜng không sao giäi-thích ÇÜ®c. Chúng ta Çã rõ bit l luân hÒi, thì vic này cÛng ch£ng lå gì.

M¶t chuyn Luân HÒi ª MÏ:

Vào khoäng næm 1956, ª nܧc MÏ có m¶t thiu-phø 33 tu°i, tên "Xi-Mông" (Ruth Simmons) vì quá tin tܪng có kip luân-hÒi nên cô Çã nh© nhà thôi-miên "Mô-trây Bét-tanh" (Morey bernstein) giúp, ÇÜ®c thÃy låi kip trܧc cûa cô. Nhà thôi-miên kia,sau khi ÇÜa cô vào giÃc ngû, lin bäo:

-- Thº nh§ låi hÒi 10 tu°i, cô Çã làm gì?

Cô Xi-Mông, trong cÖn mê, nói låi, thuª thiu-niên cûa cô, nh»ng lúc cô Çi hc và tï-mï nh»ng lúc cô nô-Çùa v§i bån. Nhà Thôi-miên låi bäo:

-- Bây gi© thº nh§ låi lúc cô 1 tu°i, cô thÃy gì?

Cô trä l©i bÀng nh»ng ting bÆp-bË y nhÜ ÇÙa trÈ chÜa bit nói. Nhà Thôi-miên låi dÒn ht tinh-thÀn vào c¥p m¡t, nhìn th£ng vào cô Xi-Mông và nói:

-- Thº nh§ låi tin kip cûa cô?

Sau m¶t lúc im-l¥ng, cô Xi-Mông m§i nói, nhÜng ging nói cûa cô Çã khác, ging Ái-Nhï-Lan (ª Anh QuÓc), chÙ không phäi ging ngÜ©i MÏ.

Cô k låi r¢ng: "kip trܧc cô ÇÀu thai vào gia-Çình h "Mܧt-phi" (Murphy) ª làng "Cót" (Cork) bên Ái-Nhï-Lan vào næm 1898. Cô tä nÖi chôn nhau c¡t rún cûa cô và cho bit nhiu chi-tit v làng này. Cô nói thêm r¢ng chÒng cô tên "M¡c-Các-Ty" (Brian MacCarthy), giáo sÜ trÜ©ng luÆt Çã tØng cng s¿ v§i t© báo "Ben-phát niu" (Belfast News). RÒi sau cùng cô nói Çn ngày cô cht, mä cô hin ª Çâu, và cô phäi làm ma hÖn m¶t th-k. Sau Çó, cô Ç¢u thai vào gia-Çình h "Xi-Mông" (Simmons) ª MÏ hÒi næm 1923.

Nhà Thôi-miên Çã thâu tÃt cä l©i nói cûa Xi-Mông v tin-kip cûa cô, và sau Çó vit m¶t quyn sách nhan Ç là: "ñi tìm gÓc tích cô Mܧt-phi" (Murphy)". Sách này in ra 170 ngàn cuÓn, và chÌ trong 3 tháng Çã bán såch. Sau Çó, nhà Thôi-miên låi lÃy l©i thuÆt chuyn cûa cô Xi-Mông thâu vào ba mÜÖi ngàn (30,000) dïa nh¿a và chÌ trong hai ngày Çã bán såch.

Chuyn này báo chí quÓc t có Çæng tin, riêng ª Pháp có t© "Ba-ri Mách" (Paris Math) thuÆt låi rÃt rõ: ª Vit Nam cÛng có nhiu t© báo nói Çn, nhÜ t© Tin-ñin, t© Liên Hoa v.v...

M¶t chuyn thay nghip Ç°i xác ª Vit-Nam

Cà-Mâu, cách Çây vào khoäng 30 næm, có m¶t câu chuyn lå-lùng Çã làm dÜ-luÆn bán-tán xôn-xao:

Ông Cä Hiêu, ª làng Tân-Vit, xÙ ñÀm-GiÖi (Cà-Mau) có cô gái 19 tu°i, lâm bÎnh rÒi cht. Cách Çó Ƕ 100 cây sÓ, ông HÜÖng-ThØa ª làng Vïnh-MÏ (Båc-Liêu) cÛng có cô con gái Çau rÒi cht, nhÜng låi sÓng låi. Khi sÓng låi, cô này nhìn không bit cha mË và nói nh»ng chuyn Çâu Çâu, không ai hiu gì cä. Cha mË cô tܪng r¢ng, vì vô Çau nên lãng-trí nói bÆy. NhÜng khi cô lành månh h¤n, cô låi khóc-lóc, m¶t hai Çòi v nhà ông Hiêu và chÌ cä nÖi ª, làng t°ng rõ-ràng n»a.

Cha mË cô cho ngÜ©i Çn tìm ông Cä Hiêu và thuÆt câu chuyn cho v® chÒng ông này nghe. V® chÒng và con cái ông Cä nghe xong, Çu Çi Çn xem thÆt hÜ nhÜ th nào.

Khi mi ngÜ©i Çn nÖi, cô gái chåy ngay Çn ôm ông Cä, bà Cä khóc k... RÒi cô thuÆt nh»ng vic Çã xãy ra trong nhà ông Cä, không sai m¶t mäy. V® chÒng ông Cä, tuy thât xác cô gái này không phäi con mình, nhÜng v tinh-thÀn låi chính là con h, nên Çu thÜÖng yêu và công-nhÆn là con. V sau, cô hܪng ÇÜ®c hai phÀn gia-tài cûa cäi, cä hai bên cha mË.

V.Quyt nghi:

1. Có ngÜ©i hÕi: -- Nu có luân hÒi, thì khi cht rÒi, m¶t ngÜ©i chÌ sanh låi m¶t ngÜ©i thôi, tåi sao trên th-gi§i này, khi m§i khai thiên lÆp ÇÎa, chÜa có ngÜ©i, mà cÙ mi ngày nhân-loåi mi thêm Çông? VÆy do Çâu mà có nhiu ngÜ©i th ?

Trä l©i: -- Trong Çoån trܧc, chúng tôi Çã nói: chúng sinh luân hÒi trong sáu cänh-gi§i là Thiên, NhÖn, A-tu-la, Ngå-Qu, Súc-Sinh, ñÎa-ngøc, và m¶t chúng-sanh ª cänh-gi§i này, có th ÇÀu thai qua cänh gi§i khác, Ç¡p Ç°i cho nhau, khi lên khi xuÓng, chÙ không phäi chÌ có con ngÜ©i m§i ÇÀu thai làm ngÜ©i mà thôi. Nh»ng loài thú có nh»ng tâm-trång gÀn giÓng ngÜ©i, có th ÇÀu thai làm ngÜ©i ÇÜ®c, cÛng nhÜ nh»ng ngÜ©i có tâm-trång lang-sói, së trª thành lang sói.

HÖn n»a, trong Çoån trܧc chúng ta cÛng Çã thÃy, trong kinh PhÆt có chép: th gi§i trong vÛ trø này nhiu nhÜ cát sông H¢ng, chÙ Çâu phäi chÌ có m¶t quä ÇÃt này là trung-tâm Çim cûa vÛ-trø, và m§i có ngÜ©i? Các nhà bác hc cÛng Çã công nhÆn, mi ngôi sao là m¶t th-gi§i. Trong h¢ng hà sa-sÓ th-gi§i Ãy, có bit bao nhiêu là th-gi§i có hoàn cänh giÓng nhÜ quä ÇÃt nhÕ bé chúng ta Çang ª Çây! Th gi§i Çã nhiu nhÜ th, thì nhân loåi Çâu phäi ít? Tåi sao chúng ta khÛng th tin ÇÜ®c r¢ng: th nào cÛng có s¿ luân chuyn, s¿ lÜu thông, s¿ trao Ç°i v phÜÖng din tinh-thÀn, v cái nghip gi»a th-gi§i này v§i th-gi§i khác? Mi m¶t th-gi§i s¡p hoåi, thì chúng sanh ª th-gi§i Ãy së di-cÜ Çn th-gi§i khác, gÀn Çó. Trong kinh ñÎa-Tång có chép:

"Thº th-gi§i hoåi th©i, hoàn k tha phÜÖng.." (th-gi§i này hoåi, gªi qua th-gi§i khác, th-gi§i khác hoåi låi gªi Çn th-gi§i khác n»a...)

2. Có ngÜ©i hÕi: -NgÜ©i và thú vÆt hoàn toàn khác nhau, làm sao ngÜ©i có th tái-sanh thành thú vÆt và thú vÆt thành ngÜ©i ÇÜ®c?

Trä l©i: NgÜ©i ta thÜ©ng có quan-nim sai lÀm r¢ng, ngÜ©i có linh-hÒn ngÜ©i, thú vÆt có linh-hÒn thú vÆt. Linh-hÒn ngÜ©i hay linh-hÒn thú vÆt Çu bÃt bin, dù cht hay sÓng. Vì tܪng-tÜ®ng nhÜ th, nên ngÜ©i ta không th công nhÆn r¢ng: cht rÒi linh-hÒn ngÜ©i trª låi chui vào thân hình chó mèo, và hÒn chó mèo låi có th n¢m vào trong lÓt thân hình ngÜ©i ta.

ThÆt ra, nghip không phäi là linh-hÒn, mà là m¶t næng l¿c có nhuÓm tính-chÃt nh»ng hành-Ƕng cûa mi chúng sinh. Vì tính chÃt riêng bit Ãy, mà nghip l¿c vào m¶t hình-thÙc này hay m¶t hình-thÙc khác, do cái luÆt hÃp dÅn (ÇÒng thanh tÜÖng Ùng, ÇÒng khí tÜÖng cÀu).

Thay vì nói ngÜ©i kia trª thành thú, hay trái låi, thú kia trª thành ngÜ©i, Çúng hÖn nên nói: "nghip l¿c phát hin dܧi hình th ngÜ©i hay dܧi hình th thú!.

C.Kt LuÆn: Giáo l luân-hÒi Çem låi cho chúng ta nhiu Çiu l®i ích:

-Nó phá "Çoån kin" sai lÀm, làm cho con ngÜ©i Çâm ra chán-nän, vì nghï rÀng, dù mình có cÓ g¡ng æn ª cho có Çåo-ÇÙc, làm các Çiu hay ÇËp, rÒi cuÓi cùng cÛng ch£ng Çem theo ÇÜ®c cái gì, ch£ng ÇÜ®c hܪng gì cä, khi m¶t thân th Çã tiêu tan.

-Nó phá "thÜ©ng kin" sai lÀm, làm cho con ngÜ©i tin r¢ng, loài ngÜ©i cht rÒi vÅn gi» ÇÎa vÎ cûa mình, dù cho có làm phúc hay t¶i cÛng vÆy. Do Çó, ngÜ©i ta cÛng không cÀn phäi cÓ g¡ng trong lúc sinh-tin.

-V§i giáo l luân-hÒi, chúng ta phÃn khªi mà tin r¢ng: cht rÒi không phäi mÃt h£n; nhÜng nu chúng ta không bit vun trÒng c¶i phúc, không cÓ g¡ng sÓng m¶t Ç©i sÓng có Çåo-ÇÙc, mà trái låi, làm nh»ng Çiu xÃu-xa, t¶i-li, thì Ç©i sau, chúng ta së sanh vào cänh gi§i xÃu-xa Çen tÓi.

Giáo l luân-hÒi làm cho chúng ta thêm lòng t¿ tin, t¿ thÃy mình là Chû nhân cûa Ç©i mình, mình tåo nghip nhân gì, thì mình chÎu quä Ãy, chÙ không ai cÀm cân thܪng phåt, ban phܧc, giáng hoå cho mình cä.

Nay chúng ta Çã bit nghïa và giá trÎ cûa giáo l luân-hÒi, chúng ta nên cÓ g¡ng cäi tåo tÜ-tܪng, l©i nói và hành-vi cûa chúng ta, Ç tránh cho kip sau khÕi phäi lâm vào cänh gi§i Çau kh°. M¶t khi các nhân ác Çã ÇÜ®c r»a såch, nh»ng quä lành ÇÀy Çû, các nghip h»u-lÆu không còn, lúc bÃy gi© chúng ta có th thoát ra khÕi luân-hÒi sanh-tº và Çåt Çn cänh gi§i tÓt ÇËp, bÃt sanh bÃt dit cûa các vÎ A-la-hán, BÒ-tát hay PhÆt.