Make your own free website on Tripod.com
PhÆt Hc Ph° Thông

Hòa thÜ®ng Thích Thin Hoa

Sám HÓi

A.Mª ñ 

Chúng ta sÓng trên Ç©i này không ai là hoàn toàn trong såch. PhÆt thÜ©ng dåy: "Phàm còn xuÓng lên ba cõi, læn l¶n trong sáu ÇÜ©ng, thì không m¶t loài nào ÇÜ®c hoàn toàn trong såch, không m¶t giÓng nào dÙt ht t¶i li". 

ThÆt th, cõi Ç©i này Çã ÇÜ®c gi là cõi trÀn, thì làm sao trong såch ÇÜ®c? NgÜ©i ta thÜ©ng nói "ª bÀu thì tròn, ª Óng thì dài"; vÆy thì ª trong buÎ tÃt phäi lÃm bøi. Bøi Ç©i Çã lâu Ç©i lâu kip phû lên thân, lên ÇÀu chúng ta, vào trong buÒng gan lá ph°i cûa chúng ta. Nó làm cho chúng ta m© m¡t không thÃy ÇÜ®c ÇÜ©ng chánh; nó làm cho chúng ta Çøc lòng, không thÃy ÇÜ®c chân tâm. Nu chúng ta muÓn sÓng mãi trong cänh buÎ nhÖ, muÓn Ç¡m mình trong t¶i li, thì không nói làm gì. NhÜng khi chúng ta Çã muÓn ÇÜ®c trong såch thänh thÖi, muÓn trút bÕ t¶i li cho lòng ÇÜ®c nhË nhàng, thÜ th§i, thì tÃt nhiên chúng ta phäi tìm phÜÖng pháp Ç trØ cho ht bøi b¥m, tÄy trØ cho ht t¶i li. Trong ñåo PhÆt, phÜÖng pháp tÄy trØ Ãy gi là sám hÓi. 

B.Chánh ñ 

I.ñÎnh Nghïa: 

Ch» "Sám", ting Phån gi là Samma; Tàu dÎch là "HÓi quä". Kinh nói: "Sám giä sám kÿ tin khiên, HÓi giä hÓi kÿ hÆu quá". Nghïa là, Sám là æn næn li trܧc, còn HÓi là chØa bÕ li sau. Nu dùng m¶t ch» Sám hay m¶t ch» HÓi không thì chÜa Çû nghïa, nên các T° xÜa ghép hai ch» låi thành danh tØ "Sám hÓi", dÎch theo ting Vit là "æn næn chØa li". NhÜ th trong ch» Sám hÓi có hàm nghïa æn næn, hÓi hÆn vì nh»ng li lÀm trong quá khÙ, bÃt luÆn là lâu mau, và bây gi© cho Çn v sau, mình nguyn là không tái phåm n»a. Nu bit li cÛ là bÆy, bây gi© mình xin chu¶c li, mà sau nÀy vÅn còn làm låi, thì không phäi là Çúng nghïa Sám hÓi trong ñåo PhÆt. 

II.Các cách Sám HÓi. 

1.Sám hÓi sai lÀm. 

ñúng ra ch» Sám hÓi là danh tØ riêng cûa ñåo PhÆt. Khi Sám hÓi mà gi là sai lÀm, thì không phäi là Sám hÓi n»a rÒi. NhÜng Ç tin vic diÍn Çåt, chúng ta hãy tåm dùng hai ch» Ãy Ç nói chung nh»ng cách chu¶c t¶i ª th gian hay trong các Çåo ngoài (ngoåi Çåo). 

NgÜ©i th gian, khi có t¶i li v§i ông bà, làng nܧc, thÜ©ng dùng trÀu ru®u, hay heo gà, tin båc Ç tå t¶i, xin li. Có khi ngÜ©i ta låi dùng hình thÙc "Çoái công chu¶c t¶i", nhÜ khi phåm t¶i v§i triu Çình hay trong quân ngÛ ch£ng hån. Hình thÙc lÃy công chu¶c t¶i cÛng có ch hay, nhÜng chÜa hoàn häo và còn thô thin. Nó chÌ áp døng Ç ÇÓi phó v§i bên ngoài, chÙ bên trong trÜ©ng h®p nh»ng t¶i li xäy ra trong n¶i tâm cûa chúng ta, nh»ng t¶i li rÃt vi t, rÃt sâu xa, thì khó có th mà áp døng ÇÜ®c hình thÙc nói trên. 

Trong các ngoåi Çåo, ngÜ©i ta cÛng có dùng nhiu hình thÙc chu¶c t¶i: nhÜ có Çåo dùng máu thú vÆt Ç xin rºa t¶i v§i thÀn linh; có Çåo chû trÜÖng xuÓng t¡m ª nh»ng sông, suÓi mà ngÜ©i ta cho là linh thiêng thì ht t¶i; có Çåo låi Çem phÄm vÆt Ç xin Thánh ThÀn xä t¶i; có Çåo låi chû trÜÖng kh° hånh, ép xác nhÜ Çánh ÇÆp thân mình, nhÎn Çói khát, chÎu nóng rét, n¢m gai nm mÆt Ç ÇÜ®c giäi thoát t¶i li. Nh»ng cách chu¶c t¶i nhÜ th Çu sai lÀm ht. T¶i li thu¶c v tâm l, không có hình tܧng. VÆy thì làm sao có th lÃy vÆt chÃt nhÜ nܧc, máu huyt, phÄm vÆt hay xác thân Ç làm såch t¶i ÇÜ®c. 

2.Sám hÓi chân chính. 

ñÙc PhÆt dåy r¢ng t¶i li do tâm cûa ngÜ©i tåo ra, không ai có quyn thܪng phåt ÇÜ®c. KÈ gieo giÓng xÃu thì æn trái dª, ngÜ©i trÒng giÓng qu thì hܪng qûa ngon. T¶i li Çã tØ tâm tåo, thì cÛng phäi tØ tâm mà sám. L©i nói thÆt rõ ràng, chí l, h®p v§i th¿c nghim. VÆy chúng ta muÓn ht t¶i, phäi y theo nh»ng pháp Sám hÓi chân chánh cûa ñåo phÆt mà thÆt hành. Trong ñåo PhÆt, có 4 pháp sám hÓi sau Çây, có pháp thu¶c v s¿, có pháp thu¶c v l: 

a.Tác pháp sám hÓi: Pháp sám hÓi này thu¶c v s¿, phäi lÆp gi§i Çàn và thÌnh thanh tÎnh Tæng chÙng minh, nên gi là tác pháp. Khi vào gi§i tràng, mình phäi thành thÆt tÕ bày t¶i li m¶t cách thành khÄn, chí tâm æn næn và nguyn v sau không tái phåm n»a. M¶t lòng thành kính sám hÓi nhÜ vÆy, khi gi§i th ÇÜ®c thanh tÎnh, tÙc là ht t¶i. 

b.Thû tܧng sám hÓi: Pháp nÀy thu¶c v s¿, và khó hÖn pháp trܧc. PhÆt ch pháp này, là sám hÓi thu¶c quán tܪng, cho nh»ng ngÜ©i tu hành có trình Ƕ cao, ho¥c ª c không có Tæng, hay có, nhÜng không ÇÜ®c thanh tÎnh. MuÓn tu pháp này, hành giä phäi Çn trܧc TÜ®ng PhÆt hay BÒ tát, thành tâm lÍ bái, trình bày nh»ng t¶i li Çã phåm, và nguyn æn næn chØa bÕ. Làm nhÜ th tØ 1 ngày, 3 ngày, 7 ngày, 49 ngày, và mãi mãi Çn khi nào thÃy ÇÜ®c häo tܧng: nhÜ thÃy hào quang, hoa sen báu, thÃy PhÆt, BÒ tát Çn xoa ÇÀu v.v... thì m§i thôi. 

c.HÒng danh sám hÓi: Pháp sám hÓi này cÛng thu¶c v s¿, do Ngài BÃt ñ¶ng Pháp SÜ Ç©i nhà TÓng bên Trung hoa soån ra. Ngài rút 53 danh hiu PhÆt trong Kinh "NgÛ ThÆp Tam PhÆt" tÙc là tØ ñÙc PhÆt Ph° Quang cho Çn ñÙc PhÆt NhÙt Th Pháp Tràng Mãn VÜÖng, và rút 35 hiu PhÆt trong Kinh "Quán DÜ®c VÜÖng, DÜ®c ThÜ®ng", v§i Pháp thân ñÙc PhÆt A-Di-ñà, sau thêm vào k Ph° Hin ñåi Nguyn, thành nghi thÙc sám hÓi này, t°ng c¶ng là 108 låy, Ç ám chÌ trØ 108 phin não. Nghi thÙc sám hÓi này, nu ai chí thành kính lÍ, thì së dit trØ ÇÜ®c nh»ng phin não và t¶i li Çã tåo, trong Ç©i hin tåi cÛng nhÜ nhiu Ç©i quá khÙ. ñÙc PhÆt Tÿ-Bà-Thi nói: "Nu chúng sanh nào nghe danh hiu 53 vÎ PhÆt này, thì træm ngàn Ùc kip không Ça vào ba ÇÜ©ng ác". ñÙc PhÆt Thích Ca nói: "Thuª xÜa, Ç©i PhÆt Diu Quang, ta Çi tu nh¢m Ç©i måt pháp, nh© ÇÜ®c nghe danh hiu 53 vÎ PhÆt này, và thành tâm lÍ bái, mà tránh khÕi nh»ng Çau kh° trong ÇÜ©ng sanh tº luân hÒi nhiu kip". Còn 35 danh hiu PhÆt sau, tØ ñÙc PhÆt Thích Ca cho Çn ñÙc PhÆt Bºu-Liên-Hoa Thin-Trø-Ta-La-Th VÜÖng, thì trong Kinh Bºu-Tích nói: "Nu tÃt cä chúng sanh, ho¥c phåm t¶i ngÛ nghÎch hay thÆp ác, Çn muôn kip không th sám hÓi, chÌ xÜng danh hiu 35 vÎ PhÆt này và lÍ bái, thì bao nhiêu t¶i chܧng Çu tiêu trØ". 

HÒng danh cûa ChÜ PhÆt có công ÇÙc không th nghï bàn nhÜ vÆy, nên Ngài BÃt ñ¶ng Pháp sÜ m§i soån ra Ç làm nghi thÙc sám hÓi. Pháp hÒng danh sám hÓi hin nay, hÀu ht các chùa Çu th¿c hành theo. V sau Ngài TØ Vân Pháp sÜ vì nh»ng ngÜ©i yu ÇuÓi ho¥c không quen låy nhiu, nên Çã soån ra m¶t nghi thÙc sám hÓi, rÃt gn và ÇÀy Çû nghïa, cÛng gi là pháp tiu sám hÓi, Ç cho PhÆt tº h¢ng ngày có th sám hÓi t¶i li cûa mình. 

d.Vô-sanh sám hÓi: Pháp này thu¶c v l sám hÓi, rÃt cao và khó, b¿c thÜ®ng cæn m§i có th th¿c hành ÇÜ®c 

·QUÁN TÂM VÔ SANH: Nghïa là quán sát t¿ tâm mình hin tin không sanh. NhÜ trong Kinh Kim-Cang nói: "Tâm quá khÙ không th ÇÜ®c, tâm hin tåi ch£ng có, tâm vÎ lai cÛng không". Quán trong ba th©i gian Çu không có tâm, thì vng nim không tØ Çâu mà có, nu vng nim không có, thì các t¶i li cÛng không. Kinh nói: "T¶i tØ nÖi tâm sanh mà cÛng tØ nÖi tâm dit. Nu tâm này không sanh, thì t¶i cÛng ch£ng còn, th m§i thÆt là sám hÓi". 

·QUÁN PHÁP VÔ SANH: Nghïa là quán sát thÆt tܧng (chÖn tánh) cûa các pháp không sanh. Ch» "thÆt tܧng", nghïa là cái tܧng Ãy không sanh không dit, không hÜ dÓi; tØ xÜa Çn nay nó vÅn thÜ©ng nhÜ th, không bÎ th©i gian thay Ç°i, hay không gian chuyn d©i, suÓt xÜa thÃu nay, nên gi là thÆt tܧng (Tܧng chân thÆt). Nó cÛng có tên là chÖn nhÜ hay chÖn tâm... Khi nhÆn ÇÜ®c thÆt tܧng rÒi, thì các gÌa tܧng Çu không còn. Lúc bÃy gi© nh»ng t¶i li (gÌa tܧng) kia, không còn gá nÜÖng vào Çâu mà tÒn tåi. trong Kinh Quán Ph° Hin có chép: "MuÓn sám hÓi, phäi quán thÆt tܧng cûa các pháp, thì t¶i m§i hoàn toàn tiêu dit. 

III.Phát Trin Hånh Lành m©i ñ Tiêu TrØ T¶i Li CÛ 

Làm lÍ sám hÓi xong , phäi phát trin nh»ng hånh lành cho nhiu, Ç tiêu trØ nh»ng t¶i li cÛ. 

1.LuÆn v t¶i li th©i gian Çã qua. Nh»ng t¶i li xÜa cûa chúng ta rÃt nhiu, có th nói là vô sÓ. S¿ sÓng cûa chúng ta tip nÓi liên låc v§i nhau tØ Ç©i n Çn Ç©i kia, nhÜ m¶t xâu chui dài vô tÆn. RÒi cÙ trong mi Ç©i, tØ sanh Çn tº, tØ tº Çn sanh, chúng ta cÙ tåo thêm t¶i mãi. TØ cái t này b¡t qua cái dª khác, rÒi tØ cái li nhÕ Çi Çn cái t¶i l§n, cái Çà Ãy cÙ tæng tin mãi tåo thành m¶t sÙc månh gi là nghip l¿c, d¡t dÅn chúng ta vào ÇÜ©ng kh° não, mê lÀm, tÙc là dòng sanh tº mà chúng ta Çang th vÆy. Trong Kinh Hoa Nghiêm ñÙc Ph° Hin BÒ tát có nói: "Nu t¶i li chúng sanh có hình tܧng, thì tÃt cä hÜ không cÛng không chÙa ht". ThÆt th, t¶i li cûa chúng sanh chÃt chÒng tØ muôn vån kip, và truyn nÓi qua th©i gian, b«i di truyn, phong tøc, thói quen v.v ... Ch£ng hån nhÜ tánh tham, chúng ta m§i sanh, nào có ai dåy cho chúng ta Çâu, th mà chúng ta vÅn bit! CÛng không ai bäo chúng ta giÆn h©n, vÆy mà g¥p Çiu gì trái , là chúng ta cæu có, la lÓi lin. Nh»ng tánh xÃu Ãy có m¶t lÀn v§i thân và rÃt sâu s¡c, khó dÙt trØ. Trong Kinh gi chúng nó là "câu sanh phin não", hay "b°n h»u chûng tº", nghïa là nh»ng håt giÓng có tØ lâu. Nh»ng håt giÓng xÃu này låi còn làm duyên sanh ra các t¶i li khác, mà trong Kinh luÆn gi là "phân bit phin não" hay "thÌ khªi chûng tº", nghïa là håt giÓng m§i nhiÍm do änh hܪng th©i Çåi, tÆp quán, phong tøc chi phÓi. "Phân bit phin não thì có th dÍ trØ, nhÜng "câu sanh phin não" rÃt khó trØ. Chúng nhÜ cÕ cú, Çâm sâu gÓc rÍ rÃt xa; nu ngÜ©i làm vÜ©n khinh thÜ©ng nó thì không dÍ gì dn ÇÃt såch cÕ. 

Cho nên chúng ta không nên sám hÓi lÃy l, lÃy có ÇÜ®c! Chúng ta phäi làm sao cho: 

a.Nh»ng tánh xÃu kia yu b§t dÀn dÀn, do sÙc månh cûa lòng thành khÄn và chí cÜÖng quyt; 

b.RÒi dÙt tuyt các tính xÃu không cho chúng tái sanh. 

MuÓn dÙt tuyt chúng, mà nu không có phÜÖng pháp thích h®p, thì ch£ng khác gì lÃy Çá Çè cÕ: nó n¢m bËp tåm th©i, nhÜng khi d©i Çá Çi, nó së mc lên månh më hÖn trܧc. PhÜÖng pháp thích h®p trong s¿ sám hÓi là: Phát trin hånh lành, Ç tiêu trØ t¶i li cÛ. 

2.Phát trin hånh lành. Trong lòng mi chúng ta không phäi toàn chÙa Ç¿ng nh»ng tánh xÃu xa. Nu tánh xÃu Çã có tØ muôn Ç©i, thì tánh tÓt cÛng Çã có tØ vô thÌ. Chúng ta mi ngÜ©i Çu có PhÆt tánh là cái mÀm cûa muôn hånh lành, cái mÀm Ãy Çã bÎ chôn vùi dܧi bao l§p døc vng, si mê. Bây gi© muÓn tiêu trØ døc vng thì chúng ta phäi tåo Çiu kin, cho cái mÀm PhÆt tánh tr° lá, lên hoa, kt trái BÒ Ç. ñiu kin làm cho mÀm BÒ Ç phát trin là nh»ng hånh lành nhÜ: TØ bi, H xä, BÓ thí, Trì gi§i, NhÅn nhøc, Tinh tÃn v.v... Nu chúng ta phát trin nh»ng tính tÓt Ãy, tÃt nhiên nh»ng tánh xÃu không có ÇÃt Ç mc lên n»a. 

C.Kt LuÆn: 

NhÜ chúng ta Çã thÃy ª các Çoån trên, ngÜ©i th gian hay các tôn giáo Çu có nh»ng cách thÙc æn næn ngØa li cä. Song, chÌ có pháp sám hÓi cûa ñåo PhÆt m§i dÙt trØ ÇÜ®c t¶i li, do ch lÃy s¿ cäi ác, tùng thin làm cÓt yu. Trong bÓn pháp sám hÓi cûa ñåo PhÆt, có pháp v s¿, có pháp v l, có pháp cao, có pháp thÃp. VÆy phäi tùy theo cæn cÖ và hoàn cänh cûa mi ngÜ©i mà áp døng. NgÜ©i thÜ®ng cæn, thì quán pháp vô sanh sám hÓi. NgÜ©i không g¥p cänh thuÆn tin, không có gi§i Çàn, không g¥p cao Tæng, thì dùng pháp thû tܧng sám hÓi. NgÜ©i ÇÜ®c cänh thuÆn tin có gi§i Çàn thanh tÎnh, có cao Tæng ñåi ÇÙc thì dùng pháp tác pháp sám hÓi. Còn thÃy mình t¶i chܧng n¥ng n, và thÃy các pháp trên khó th¿c hành ÇÜ®c, thì cÙ mi Çêm, hay trong nh»ng b»a æn chay và ngày sóc vng, tuÿ tin Çn chùa hay ª nhà chí tâm låy HÒng Danh sám hÓi, ho¥c tiu sám hÓi cÛng tÓt. 

Trong các pháp sám hÓi cûa ñåo PhÆt, m¥c dù có låy, có quÿ, có lÍ bái, nhÜng không phäi Ç cÀu cånh van xin ÇÜ®c tha t¶i Çâu. Trong cái låy, cái quÿ Ãy, có chÙa không bit bao nhiêu nghïa và ích l®i. VÅn bit låy và quÿ, nhÙt là trong pháp HÒng danh sám hÓi, thÆt là hao hÖi mt xác, nhÜng trong cái mt xác thân, có cái vui tinh thÀn, trong cái s¿ tܧng bên ngoài có hàm cái nghïa bên trong. ThÆt vÆy, tuy có låy nhiu, nim lâu, nhÜng vÅn không ra ngoài nh»ng møc Çích sau: 

1.Tìm cách thit th¿c làm cho tâm tánh con ngÜ©i ÇÜ®c trong såch, ht s¿ li lÀm ª trong Ç©i hin tåi, mà cÛng tiêu trØ nh»ng t¶i ác trong nh»ng Ç©i quá khÙ. 

2.Tìm cách phát trin nh»ng hånh cao cä, noi theo nh»ng gÜÖng mÅu sáng suÓt cûa các bÆc Thánh hin. 

Tóm låi, các pháp sám hÓi cûa ñåo PhÆt, nu th¿c hành m¶t cách ÇÙng Ç¡n, së Çem låi nh»ng kt quä quí báu sau Çây: 

·Làm phát trin lòng thành thÆt. 

·Trau dÒi ÇÙc tánh cÜÖng quyt trong s¿ dit trØ tánh xÃu. 

·DÙt ÇÜ®c t¶i, sanh phܧc. 

·Mau th¡ng Çn ch giäi thoát an vui. 

Nh© pháp sám hÓi cûa ñåo PhÆt, con ngÜ©i có th cäi hóa lòng mình tÓt ÇËp hÖn. Nh© pháp sám hÓi, con ngÜ©i có th làm cho Ç©i sÓng cá nhân ÇÜ®c hånh phúc, và Ç©i sÓng xã h¶i ÇÜ®c hòa bình, an låc. 

VÆy ai là ngÜ©i muÓn ht t¶i li; ai là ngÜ©i muÓn giäi thoát sanh tº luân hÒi; ai là ngÜ©i yêu chu¶ng chân l, hãy cùng nhau nghiên cÙu và th¿c hành các pháp sám hÓi cûa ñåo PhÆt cho kÏ lÜ«ng, Ç trܧc là cäi thin Ç©i sÓng cá nhân, sau là Ç©i sÓng cûa giÓng h»u tình ÇÜ®c b§t Çau kh°, và thêm an vui.